Connect with us

Πρόσωπα

Θα πρέπει να κινηθούμε γρήγορα και να δούμε ως ευκαιρία τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν στην Ρωσία

Δημοσιεύτηκε

στις

Νικόλας Τσαρδελής

«Η εικόνα που έχει δημιουργηθεί ότι η Κύπρος επηρεάζεται περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη χώρα από τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν στην Ρωσία λόγω του πολέμου με την Ουκρανία, είναι σε κάποιο βαθμό παραπλανητική» υποστηρίζει ο Γραμματέας του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου και Συνέταιρος του Νομικής Εταιρείας «Elias Neocleous & Co. LLC» Νικόλας Τσαρδελής.

Ο κ. Τσαρδελής μιλώντας αποκλειστικά στο «AASBCY» και τον Managing Director της AAS Σωτήρη Παπαδόπουλο υποστήριξε μεταξύ άλλων ότι μπορεί να υπάρχει μεγάλη ανησυχία και αναστάτωση στον τομέα των επαγγελματικών υπηρεσιών ωστόσο είναι νωρίς για να κάνουμε ασφαλείς προβλέψεις για το βαθμό των επιπτώσεων, ξεκαθαρίζοντας ότι σε καμία περίπτωση δεν θεωρεί ότι κινδυνεύει ο τομέας.

Οι κυρώσεις που λήφθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση κατά της Ρωσίας αναμένεται να επεκταθούν και να ενισχυθούν το επόμενο διάστημα. Τι σημαίνει αυτό για την Κύπρο που διαχειρίζεται αρκετά «portofolia» Ρώσων πελατών;

Αυτή τη στιγμή επικρατεί αναστάτωση και ανησυχία στον τομέα επαγγελματικών υπηρεσιών. Δεν σχετίζεται όμως αποκλειστικά με τους Ρώσους πελάτες. Είναι αποτέλεσμα κυρίως του εύρους των κυρώσεων και των επιπτώσεων που επιφέρουν στην οικονομική δραστηριότητα γενικότερα. Πέραν της Ευρωπαϊκής Ένωσης κυρώσεις επέβαλαν και αρκετές τρίτες χώρες όπως μεταξύ άλλων η Αμερική, η Αγγλία, η Ελβετία και ο Καναδάς. Και δεν αφορούν τα ίδια ακριβώς πρόσωπα και εταιρείες. Με αποτέλεσμα σήμερα ο αριθμός φυσικών προσώπων, τραπεζών και άλλων εταιρειών που βρίσκεται σε καθεστώς κυρώσεων να ξεπερνά τις 2000. Και όπως σωστά ανέφερες, όσο συνεχίζεται ο πόλεμος βλέπουμε να επιβάλλονται νέες κυρώσεις που αυξάνει αυτό τον αριθμό.

Αυτό προκαλεί σοβαρό πρόβλημα διαχείρισης για τους παρόχους επαγγελματικών υπηρεσιών αφού καλούνται καθημερινά να αξιολογούν την κατάσταση και να εντοπίζουν ποιοι πελάτες ή δραστηριότητες τους επηρεάζονται. Και δεν αναφέρομαι μόνο σε όσους επηρεάζονται άμεσα, δηλαδή αυτούς που αναφέρονται ονομαστικά στις κυρώσεις, όπου ο αριθμός ίσως να μην είναι μεγάλος. Από τη στιγμή που τα πρόσωπα αυτά δεν μπορούν να ασκήσουν εμπορική δραστηριότητα, κάποιοι τρίτοι επιχειρηματίες που συναλλάττονταν μαζί τους, όχι μόνο Ρώσοι, επίσης επηρεάζονται. Και δεν είναι μόνο αυτό. Περιορισμοί έχουν επίσης επιβληθεί και σε συγκεκριμένους τομείς δραστηριοτήτων και υπηρεσιών. Αυτό επηρεάζει ένα άλλο πολύ μεγαλύτερο αριθμό επιχειρήσεων και προσώπων, έστω κι αν δεν βρίσκονται ονομαστικά στις λίστες κυρώσεων. Και πάλι όχι μόνο ρωσικών συμφερόντων.

Όλες αυτές τις περιπτώσεις καλούνται να τις εντοπίζουν οι πάροχοι ώστε να μην υπάρξει παράβαση των κυρώσεων. Εγχείρημα πολύπλοκο αφού η ερμηνεία των Κανονισμών είναι αρκετά δύσκολη. Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι η κατάσταση αυτή έχει σημαντικό αντίκτυπο στον κύκλο εργασιών και στην κερδοφορία τους. Έχουν μειωθεί οι συναλλαγές από Ρώσους πελάτες, όπως και πελατών άλλων χωρών, και κατά συνέπεια οι υπηρεσίες προς αυτούς. Το μέγεθος των οικονομικών επιπτώσεων στον κάθε πάροχο διαφέρει αφού εξαρτάται από το είδος του πελατολογίου του, όμως ο τομέας έχει επηρεαστεί σημαντικά. Αλλά επαναλαμβάνω ότι αυτή τη στιγμή το πρόβλημα δεν σχετίζεται μόνο με τη διαχείριση ρωσικών κεφαλαίων. Είναι ευρύτερο. Αφορά την οικονομική δραστηριότητα στο σύνολο της.

Πιστεύεις ότι κινδυνεύει να συρρικνωθεί ο τομέας των επαγγελματικών υπηρεσιών ή ακόμη και να εξαφανιστεί;

Είναι νωρίς για να κάνουμε ασφαλείς προβλέψεις για το βαθμό των επιπτώσεων αλλά σε καμία περίπτωση δεν θεωρώ ότι κινδυνεύει ο τομέας. Απέδειξε στο παρελθόν ότι βρίσκει τον τρόπο να ανακάμπτει παρά τις δυσκολίες που προκύπτουν. Και εν πάση περιπτώσει η εικόνα που έχει δημιουργηθεί ότι η Κύπρος επηρεάζεται περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη χώρα είναι σε κάποιο βαθμό παραπλανητική. Οι ρωσικές επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται σε ολόκληρο τον κόσμο και ο πόλεμος και οι κυρώσεις επηρεάζουν την παγκόσμια οικονομία. Ασφαλώς στο παρόν στάδιο οι επιπτώσεις είναι μεγάλες και στην Κύπρο. Όμως το πελατολόγιο των παρόχων επαγγελματικών υπηρεσιών δεν είναι μόνο ρωσικό. Οι αλλαγές που υπήρξαν τα τελευταία χρόνια στους διεθνείς φορολογικούς κανόνες και η αυστηροποίηση των κανόνων συμμόρφωσης έχει οδηγήσει σε μείωση του ρωσικού πελατολογίου. Η παροχή επαγγελματικών υπηρεσιών γίνεται πλέον σε λιγότερους πελάτες, μεγαλύτερους όμως σε μέγεθος οι οποίοι απαιτούν περισσότερες υπηρεσίες και πιο εξειδικευμένες. Και υπάρχει ζήτηση από πολλές χώρες όχι μόνο από την Ρωσία. Το μοντέλο παροχής επαγγελματικών υπηρεσιών τα τελευταία χρόνια αλλάζει, εξελίσσεται. Και θα πρέπει να βρούμε τους τρόπους να το εκσυγχρονίσουμε ακόμη περισσότερο. Το γράφω μια holding εταιρεία για ένα πελάτη έχει εδώ και καιρό φανεί ότι έκανε τον κύκλο του. Θα πρέπει πλέον να κοιτάξουμε μπροστά. Να προσφέρουμε νέες υπηρεσίες και καινούργιο είδος εξυπηρέτησης για να προσελκύσουμε ακόμη περισσότερους επιχειρηματίες από όλο τον κόσμο. Αυτό φυσικά δεν μπορεί να γίνει χωρίς τη συνδρομή της πολιτείας.

Θα μπορούσαν δηλαδή να υπάρξουν και κάποιες θετικές επιπτώσεις για την Κύπρο; Υπό ποιες προϋποθέσεις;

Παρά τις σημαντικές επιπτώσεις, ναι πιστεύω ότι θα πρέπει να δούμε την άσχημη συγκυρία σαν ευκαιρία. Η δραστηριοποίηση μέσω Κυπριακών εταιρειών λόγω του χαμηλού φορολογικού συντελεστή, και η χαμηλή ή και μηδενική φορολόγηση φυσικών προσώπων που δεν διαμένουν στην Κύπρο, δεν πρέπει να αποτελούν τα μόνα κίνητρα για προσέλκυση ξένων επιχειρηματιών. Υπάρχει επιτακτική ανάγκη για ένα νέο οικονομικό μοντέλο και φορολογικό πλαίσιο. Αυτό είναι αποδεκτό από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα. Υπήρχε κοινή αντίληψη ότι θα πρέπει να κινηθούμε γρήγορα για να εξευρεθεί η νέα γραμμή πλεύσης. Όμως στην πραγματικότητα η προσπάθεια προχωρούσε με αργούς ρυθμούς. Όπως δυστυχώς συμβαίνει συνήθως στη χώρα μας. Ελπίζω τώρα με τις εξελίξεις στην Ουκρανία να αναγκαστούν οι αρμόδιοι φορείς να επισπεύσουν αυτή την προσπάθεια.

Πέραν τούτου, χρειάζεται λίφτινγκ ο δημόσιος τομέας. Απαιτούνται διαρθρωτικές αλλαγές και αναβάθμιση για να καταστεί αποτελεσματικός. Είδαμε τα τελευταία χρόνια να γίνονται προσπάθειες για τεχνολογική αναβάθμιση κι αυτό είναι ενθαρρυντικό. Απέχουμε όμως πολύ για να φτάσουμε στο επίπεδο που απαιτείται για να καταστούμε ένα σοβαρό διεθνές επιχειρηματικό κέντρο στην περιοχή. Θα πρέπει να γίνει αντιληπτό από τους αρμόδιους ότι η γραφειοκρατία και οι μεγάλες καθυστερήσεις αποτελούν αποτρεπτικό παράγοντα για επενδύσεις και επιχειρηματική δραστηριοποίηση και θα πρέπει να επικεντρώσουν τις προσπάθειες τους στην μείωση τους. Η παγκόσμια οικονομία θα διαμορφωθεί εκ νέου. Νέες αγορές και υπηρεσίες θα προκύψουν. Ο κόσμος θα είναι διαφορετικός από ότι τον γνωρίζαμε. Θα πρέπει να  εξελιχτούμε για να είμαστε έτοιμοι όταν οι επιχειρήσεις καταρτίσουν το μελλοντικό τους πλάνο να μπορούν να δουν την Κύπρο ως μια επιλογή.         

Μια σειρά επενδύσεων γίνονταν τα τελευταία χρόνια με φόντο την παρουσία των Ρώσων. Πόσο κινδυνεύουμε η χώρα να μείνει στα «αζήτητα» και θα πρέπει να στρέψουμε πλέον αλλού το βλέμμα μας.

Ο πόλεμος και οι κυρώσεις έχουν ήδη πλήξει σημαντικά όλους τους τομείς της Κυπριακής οικονομίας, περιλαμβανομένου του τουρισμού, της οικοδομικής βιομηχανίας και του τομέα παροχής επαγγελματικών υπηρεσιών. Όμως θεωρώ ότι η κατάσταση είναι διαχειρίσιμη. Μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα η αρνητική επίδραση δεν αναμένω να παραμείνει η ίδια σε όλους τους τομείς. Για παράδειγμα, το τουριστικό ρεύμα από τη Ρωσία θεωρώ ότι αργά ή γρήγορα θα επανέλθει, όπως και το ενδιαφέρον από Ρώσους για αγορά μόνιμης ή δεύτερης κατοικίας, έστω και σε μικρότερο βαθμό.

Αυτό που ενδεχομένως να διαρκέσει περισσότερο είναι η μείωση των μεγάλων επενδύσεων από εταιρείες Ρωσικών συμφερόντων. Δεν συμφωνώ όμως ότι η βιωσιμότητα της Κυπριακής οικονομίας επηρεάζεται σε τεράστιο βαθμό από την παρουσία ή όχι τέτοιων επενδύσεων. Πιστεύω ότι η έκθεση άλλων οικονομιών στη Ρωσία είναι πολύ μεγαλύτερη από της Κύπρου. Το λέω αυτό χωρίς διάθεση υποτίμησης της συνεισφοράς των Ρώσων στην Κυπριακή οικονομία η οποία ήταν σημαντική. Δεν υπάρχει όμως τέτοιος βαθμός εξάρτησης που θα οδηγήσει σε στασιμότητα. Σημαντικές επενδύσεις έγιναν και γίνονται από την Ευρώπη, την Ασία, την Αμερική. Εταιρείες που ασχολούνται με την τεχνολογία, τον κατασκευαστικό τομέα, τον τουρισμό και κυρίως τα ξενοδοχεία, έχουν επενδύσει και προσφέρει πολλά στην οικονομία μας. Αρκετές εταιρείες μετέφεραν την έδρα τους ή μέρος των εργασιών τους στην Κύπρο. Και μεγάλο αριθμό προσωπικού. Θα πρέπει να προσελκύσουμε και άλλες τέτοιες εταιρείες. Κυρίως τεχνολογίας και πληροφορικής. Αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα. Ζούμε στην εποχή του διαδικτύου, του blockchain, της τεχνολογικής ανάπτυξης, και βλέπουμε τέτοιες εταιρείες να αναπτύσσονται με απίστευτα γοργούς ρυθμούς. H γεωγραφική θέση της Κύπρου είναι πολύ σημαντική για αυτές τις εταιρείες και θα πρέπει να το αξιοποιήσουμε. Την ίδια στιγμή δεν πρέπει να ξεγράφουμε εταιρείες τεχνολογίας προερχόμενες από τη Ρωσία αλλά και την Ουκρανία οι οποίες, για διαφορετικούς λόγους, θα επιδιώξουν να εγκατασταθούν αλλού. Οι αγορές όμως κυρίως της Ευρώπης, Αμερικής και Ασίας μπορούν να στηρίξουν την Κυπριακή οικονομία. Υπό την προϋπόθεση όμως επαναλαμβάνω ότι θα γίνουν οι αναγκαίες κινήσεις από μέρους της πολιτείας και των αρμόδιων φορέων για βελτίωση του θεσμικού πλαισίου και εκσυγχρονισμό του δημοσίου, ώστε να μπορεί να τις εξυπηρετήσει. Ένα ευέλικτο τραπεζικό σύστημα είναι επίσης εξαιρετικά σημαντικό να υπάρχει. Θα πρέπει να δράσουμε γρήγορα και αποφασιστικά. Η παγκόσμια οικονομία θα μεταβληθεί και θα επανακαθοριστούν οι αγορές και θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αρπάξουμε την ευκαιρία.

Διαχειρίζεστε ως δικηγόροι δύσκολες καταστάσεις με φόντο το Ουκρανικό. Σε σχέση με τους Ρώσους Επιχειρηματιών που δραστηριοποιούνται στη Κύπρο ποια η κατάσταση; Υπήρξε μαζίκή φυγή τους;

Δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις αλλά προσπαθούμε να παράσχουμε κάθε δυνατή υποστήριξη στους πελάτες μας εντός των πλαισίων που επιτρέπεται από τις κυρώσεις. Και όχι, δεν έχει παρατηρηθεί αποχώρηση Ρώσων επιχειρηματιών. Τουλάχιστον όχι ακόμη, αλλά είμαι αισιόδοξος ότι αυτό δεν θα γίνει. Φτάνει να είμαστε προσεκτικοί και να τους αντιμετωπίζουμε με το σωστό τρόπο. Δεν ευθύνονται όλοι οι Ρώσοι για την κατάσταση που επικρατεί στην Ουκρανία και δεν πρέπει να δημιουργείται αρνητικό κλίμα εναντίον τους. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι στην Κύπρο διαμένουν μόνιμα μερικές δεκάδες χιλιάδες Ρώσοι, που συνεισφέρουν ποικιλοτρόπως στην Κυπριακή οικονομία. Τα παιδιά τους φοιτούν σε σχολεία, διατηρούν φίλους και στενούς δεσμούς για χρόνια με την τοπική κοινωνία, και δραστηριοποιούνται στην Κύπρο ή σε άλλες χώρες μέσω της Κύπρου. Αρκετοί μάλιστα από αυτούς δεν διατηρούν επιχειρηματικούς ή ακόμη και οποιουσδήποτε δεσμούς με τη Ρωσία. Έχουν κτίσει τη ζωή τους εδώ και δεν έχουν λόγο να αποχωρήσουν. Αντιθέτως, υπάρχει έντονο ενδιαφέρον από ρωσικές επιχειρήσεις για να μεταφέρουν τις εργασίες τους και το προσωπικό τους στην Κύπρο. Στην παρούσα φάση βεβαίως αυτό είναι αρκετά δύσκολο λόγω των κυρώσεων και περιορισμών.

Πως προσπαθείτε να βρείτε λύσεις για τους Ουκρανούς πελάτες σας που βρίσκονται στην Κύπρο αλλά και αυτούς που βρίσκονται στην Ουκρανία; 

Για τους Ουκρανούς επιχειρηματίες που διαμένουν στην Κύπρο ισχύουν σε μεγάλο βαθμό τα ίδια όπως και για τους Ρώσους. Αποχώρηση τους δεν αναμένεται. Αντιθέτως η ζήτηση από νέες επιχειρήσεις για μεταφορά της έδρας τους και προσωπικού τους αναμένεται να αυξηθεί. Ήδη αυτό είναι κάτι που παρατηρείται αφού εντός Ουκρανίας η επιχειρηματική δραστηριότητα έχει καταστεί δύσκολη. Η εταιρεία μας έχει μεταφέρει στην Κύπρο προσωπικό από το γραφείο μας στο Κίεβο για να τους προσφέρουμε ασφαλής συνθήκες διαβίωσης αλλά και για να μπορέσουμε να συνεχίσουμε να εξυπηρετούμε απρόσκοπτα τους πελάτες μας.

Σαν επαγγελματικός κλάδος των δικηγόρων πως διαχειρίζεστε την κατάσταση;

Οι κινήσεις του Παγκυπρίου Δικηγορικού Συλλόγου γίνονται σε διάφορα επίπεδα. Αντιδράσαμε γρήγορα και εκδώσαμε εγκύκλιο για να ενημερώσουμε τα μέλη μας για τις κυρώσεις. Στη συνέχεια, εκδώσαμε εγχειρίδιο και ανακοινώσεις απαντώντας σε βασικά ερωτήματα που αποστέλλονταν από τα μέλη μας και παρέχοντας περαιτέρω καθοδήγηση. Επίσης, συστήθηκε μια μικρή και ευέλικτη επιτροπή αποτελούμενη από καταρτισμένους δικηγόρους για να επεξεργάζεται τις κυρώσεις ώστε να παράσχουμε περαιτέρω υποστήριξη. Η επιτροπή αυτή βοηθά και στον χειρισμό των συζητήσεων με τους αρμόδιους θεσμικούς φορείς. Είχαμε και θα έχουμε εκ νέου επαφές με διάφορους φορείς, όπως τα Υπουργεία Οικονομικών και Εξωτερικών, την Κεντρική Τράπεζα, το Διεθνές Νομισματικό ταμείο, όπως επίσης με τον Σελκ και το σύνδεσμο Τραπεζών, όπου αναλύονται οι συνέπειες του πολέμου στον κλάδο μας και στην οικονομία γενικότερα, και γίνεται προσπάθεια παραγωγής προτάσεων. Δεν είναι εύκολο να δοθούν λύσεις όμως προσπαθούμε να στηρίξουμε τα μέλη μας αλλά και την πολιτεία.

Πιστεύετε ότι έχουμε αργήσει να εξετάσουμε εις βάθος το πως επηρεάζεται η χώρα μας, σε οικονομικό επίπεδο και ειδικότερα, να εξετάσουμε τις οικονομικές επιπτώσεις από τις κυρώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τον αντίκτυπο από τυχόν αντίμετρα εκ μέρους της Ρωσίας;

Στις 17/3/2022 ο ΟΟΣΑ παρουσίασε μια σημαντική μελέτη. Οι συνέπειες σε όλους τους τομείς είναι δραματικές στο παρόν στάδιο. Τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό. Και δεν ξέρουμε πόσο θα διαρκέσουν. Βλέπουμε μείωση του ρυθμού ανάπτυξης, αύξηση του πληθωρισμού, αυξήσεις στα καύσιμα και την ενέργεια, στα σιτηρά. Πλήττεται το παγκόσμιο εμπόριο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αντέδρασε γρήγορα και ομόφωνα στις αποφάσεις που λήφθηκαν για επιβολή κυρώσεων. Αυτό που εύχομαι είναι να λειτουργήσει με τον ίδιο τρόπο και στη λήψη αποφάσεων για αντιμετώπιση τόσο της ανθρωπιστικής κρίσης όσο και των οικονομικών επιπτώσεων. Όμως δεν πρέπει να αναμένουμε να βρουν τις λύσεις άλλοι για εμάς. Θα πρέπει όπως ανέφερα να κινηθούμε γρήγορα ώστε να είμαστε έτοιμοι για την επόμενη μέρα. Αυτή τη στιγμή η κατάσταση είναι δύσκολη, υπάρχει αβεβαιότητα, όμως είμαι αισιόδοξος ότι θα ξεπεράσουμε τις δυσκολίες.

Συνεχίστε την ανάγνωση
Κάντε κλικ για να σχολιάσετε

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.